วิทยาศาสตร์ของการมีอายุ 20s

ความเชื่อหนึ่งที่ไม่รู้เป็นการทำลายหรือส่งเสริมคนหนุ่มสาว ก็คือความเชื่อที่ว่า วัย 20s เป็นวัยที่ทรงพลังที่สุด เป็นวัยที่สามารถทำอะไรก็ได้ มองเห็นว่าโลกเป็นเรื่องสนุก มีเรื่องใหม่ๆ ท้าทายให้ลองทำอยู่ตลอดเวลา คนในวัยนี้เติบโตพ้นความเป็นเด็กแล้ว แต่ก็ยังไม่เติบใหญ่ถึงขนาดเริ่มมองเห็นความโรยราของอายุ ดังนั้น 20s จึงน่าสนใจ

แต่นั่นเป็น ‘ความเชื่อ’ ในทางสังคมทั่วๆไป คำถามก็คือ แล้วในทางวิทยาศาสตร์ล่ะ มองคนวัย 20s อย่างไร เราลองมาพิจารณากันเป็นข้อๆ ดูดีไหมครับ

Read More…
Advertisements

A Bug’s Brain แมลงมีสมองหรือเปล่า

เกณฑ์หนึ่งที่คาร์ล ลินเนียส ใช้จำแนกสัตว์ในกลุ่มแมลงหรือ Insecta ก็คือ สัตว์กลุ่มนี้ไม่มีสมอง

กอมเต เดอ บูฟอง (Comte de Buffon) นักธรรมชาติวิทยาฝรั่งเศสในยุคศตวรรษที่ 18 เคยเขียนถึงแมลงหลายชนิดว่า ถ้าถูกตัดหัวออก มันก็จะยังมีชีวิต วิ่ง บิน หรือแม้แต่มีเซ็กซ์ได้เหมือนปกติ แมลงวันทอง (Drosophila Flies) ถึงกับมีชีวิตอยู่ได้อีกตั้งหลายวันอย่างปกติธรรมดาที่สุด ทั้งที่ไม่มีหัว และตั๊กแตน (Mantis) เวลาถูกตัดหัวออก มันจะแสดงอาการอยากสืบพันธุ์ด้วยการเต้นรำแบบเกี้ยวพานด้วยซ้ำ

แต่แมลงไม่มีสมองจริงหรือ?

Read More…

วิทยาศาสตร์แห่งความขี้เกียจ : อะไรทำให้เราเกียจคร้าน

ทำไมบางคนถึงแลดู ‘ขี้เกียจ’ มากกว่าคนอื่น แต่บางคนก็ขี้เกียจน้อยกว่า แล้วไอ้เจ้าความรู้สึกแสนสบายเวลาไม่ได้ทำอะไรเลยนั้นน่ะ ทำไมเราถึงรู้สึกอย่างนั้น มีกลไกหรือกระบวนการอะไรเกิดขึ้นสมองของเราหรือเปล่า ถึงทำให้เรารู้สึกความขี้เกียจเป็นความรู้สึกสุดยอดอย่างหนึ่งของการมีชีวิตอยู่

มีการศึกษาวิจัยเยอะมากนะครับ ที่บอกว่าความขี้เกียจ (ซึ่งเป็นด้านตรงข้ามกับการออกกำลังกาย) เป็นเรื่องที่ ‘ฝัง’ อยู่ในยีนของเราเลย

Read More…

ประวัติศาสตร์แมวเหมียว

มีการวิเคราะห์ดีเอ็นเอของแมว นับย้อนกลับไปหลายพันปี เขาพบอย่างนี้ครับว่า เจ้าแมวเหมียวนั้น มันอยู่เคียงข้างมนุษย์มานานแล้ว แต่ไม่ได้อยู่ในฐานะ ‘สัตว์เลี้ยง’ (Domesticated Animal) นะครับ มันแค่มาอยู่ใกล้ๆ เท่านั้นเอง

แมวที่เชื่องพอจะเป็นแมวเลี้ยงได้ จะมีลวดลายแบบที่เรียกว่า Tabby Cat คือจะเป็นลายริ้วๆ เหลืองๆ บางทีก็เป็นปื้นๆ จุดๆ แต่จะไม่ได้เป็นลายแถบๆ เหมือนแมวป่า โดยลวดลายแบบ Tabby Cat นั้น เริ่มพบเห็นมากจนสามารถเชื่อมโยงลายแบบนี้กับความเป็นแมวเลี้ยง ก็เมื่อศตวรรษที่ 18 นี้เอง

Read More…

รู้จักกับ ‘เศรษฐศาสตร์พฤติกรรม’ – ศาสตร์ที่กำลังมาแรง

หลังจาก ริชาร์ด ธาเลอร์ (Richard Thaler) ได้รับรางวัลโนเบลสาขาเศรษฐศาสตร์ ดูเหมือนคำว่า ‘เศรษฐศาสตร์พฤติกรรม’ จะกลายเป็นคำที่ฮิตติดตลาดขึ้นมา

หลายคนคิดว่า ‘เศรษฐศาสตร์พฤติกรรม’ (Behavioral Economics) เป็นศาสตร์ใหม่ที่เพิ่งแพร่หลายไม่นานมานี้ แต่จริงๆ แล้ว ถ้าย้อนกลับไปในปี 2002 เคยมีนักเศรษฐศาสตร์พฤติกรรมได้รับรางวัลโนเบลมาก่อนหน้าธาเลอร์นะครับ เขาคนนั้นก็คือ แดเนียล คาห์นีมาน (Daniel Kahneman)

ไปดูกันว่า ‘เศรษฐศาสตร์พฤติกรรม’ เขาศึกษาอะไรกันแน่?

Read More…

เศรษฐศาสตร์พฤติกรรม – ศาสตร์ที่กำลังมาแรง

หลังจาก ริชาร์ด ธาเลอร์ (Richard Thaler) ได้รับรางวัลโนเบลสาขาเศรษฐศาสตร์ ดูเหมือนคำว่า ‘เศรษฐศาสตร์พฤติกรรม’ จะกลายเป็นคำที่ฮิตติดตลาดขึ้นมา

หลายคนคิดว่า ‘เศรษฐศาสตร์พฤติกรรม’ (Behavioral Economics) เป็นศาสตร์ใหม่ที่เพิ่งแพร่หลายไม่นานมานี้ แต่จริงๆ แล้ว ถ้าย้อนกลับไปในปี 2002 เคยมีนักเศรษฐศาสตร์พฤติกรรมได้รับรางวัลโนเบลมาก่อนหน้าธาเลอร์นะครับ เขาคนนั้นก็คือ แดเนียล คาห์นีมาน (Daniel Kahneman)

มารู้จักกับ ‘เศรษฐศาสตร์พฤติกรรม’ กัน

Read More…

ผู้ชาย ‘เหนือ’ กว่าผู้หญิงตั้งแต่เมื่อไหร่

ใครๆ ก็บอกว่า ผู้ชายเป็นเพศที่ ‘ใหญ่’ หรือ ‘เหนือ’ กว่าผู้หญิง มาเป็นเวลานับพันๆ ปี กันทั้งนั้นใช่ไหมครับ 

แต่คำถามก็คือ เรารู้ได้อย่างไร ว่าเมื่อครั้งโบราณโน้น ผู้ชาย ‘ใหญ่’ หรือ ‘เหนือ’ กว่าผู้หญิงเหมือนในปัจจุบันจริงๆ ตามมาด้วยคำถามที่ว่า – ก็แล้วอาการ ‘ใหญ่’ หรือ ‘เหนือ’ กว่าที่ว่า มันเกิดขึ้นได้อย่างไรกันแน่

เชื่อไหมครับ ว่าคำตอบต่อคำถามนี้ วางตัวอยู่บน ‘การค้นพบ’ ทางวิทยาศาสตร์!

Read More…

วิทยาศาสตร์แห่งไมเกรน

ไมเกรนไม่ใช่อาการปวดหัวธรรมดาๆ มันเป็นมากกว่าการปวดตุบๆ เป็นมากกว่าการปวดเป็นคลื่นๆ เป็นมากกว่าการปวดเป็นริ้วๆ เป็นมากกว่าการปวดหัวแล้วคลื่นไส้ เพราะไมเกรนอาจเป็นได้ทุกอาการที่ว่ามา เพิ่มเติมด้วยความรู้สึกเหม็นโน่นนี่ ได้กลิ่นอะไรๆ ก็พานจะรู้สึกอยากอาเจียน ซ้ำยังเซนซิทีฟกับแสงและเสียงต่างๆ ด้วย เวลาเป็นไมเกรน เลยต้องเปิดแอร์ให้เย็นจัดที่สุด ปิดม่านให้มืด ไม่มีเสียงอะไรใดๆ ทั้งสิ้น นอนนิ่งเงียบอยู่กับพื้นเหมือนตายไปแล้ว

ไมเกรนเป็นอาการที่เกิดขึ้นกับคนราว 10% ของทั้งโลก หลายคนบอกว่า เป็นไมเกรนไม่เป็นไรหรอก แค่กินยาแล้วเข้านอน ประเดี๋ยวตื่นมาก็หาย 

แต่ไมเกรนเป็นแบบนั้นจริงหรือ

Read More…

ไขมันจากพุง (อาจ) คือยาวิเศษ!

ใครๆ ก็บอกว่าความอ้วนเป็นศัตรูตัวร้าย ซึ่งก็เป็นอย่างนั้นจริงๆ นั่นแหละครับ เพราะ ‘โรคอ้วน’ (Obesity) ก่อให้เกิดอันตรายได้มากมายหลายอย่างดังที่เรารู้ๆ กันอยู่

แต่ต้นเหตุอย่างหนึ่งที่ทำให้เกิดความอ้วน คือ ‘ไขมัน’ ที่ ‘พุง’ ของคุณนี่สิครับ มันไม่ได้เป็นแค่ต้นเหตุแห่งความอ้วนเท่านั้นนะครับ แต่มีการค้นพบใหม่ๆ ที่บ่งชี้ว่า เจ้าไขมันพวกนี้มีคุณประโยชน์ในด้านที่เราอาจนึกไม่ถึงด้วย

Read More…

การแตกสลายของความทรงจำ

ความทรงจำของมนุษย์ถูกบันทึกเอาไว้ในอณูเล็กจิ๋วทุกอณู ตั้งแต่ใบหน้าของแม่ที่ปรากฏเลือนรางผ่านม่านตาของทารก ส่งสัญญาณไปยังเปลือกสมองส่วนที่ทำหน้าที่รับการมองเห็น การได้ยินเสียง สัมผัส ฮอร์โมนที่หลั่งออกมาจากปฏิกิริยาต่างๆ เหล่านี้ล้วนเก็บไว้ในสมองของเรา ไม่ใช่แค่ที่ใดที่สุด แต่ทุกๆ ที่ล้วนอาบเอิบและเปี่ยมล้นไปด้วยความทรงจำชุ่มฉ่ำ สมองย่อยประสบการณ์ต่างๆ ลงไปเป็นประสบการณ์เล็กๆ มากมาย คล้ายหน้าต่างบานเล็กๆ เรียงซ้อนทับกันไปตามช่วงเวลา เมื่อรื้อฟื้น ความทรงจำเหล่านี้จึงจะหวนกลับมารวมร่างกันเข้าตามบานหน้าต่างแต่ละบาน ซึ่งนักวิทยาศาสตร์เรียกว่า Time Window หรือบานหน้าต่างแห่งกาลเวลา

Read More…

วิทยาศาสตร์ของการมีอายุ 40s (และแถม 70S ให้นิดหน่อย)

‘ความสุข’ ของคนที่เข้าสู่วัย 40s นั้น ถ้าเอามาพล็อตเป็นกราฟ จะเป็นกราฟรูปตัว U คือเริ่มแรกก่อนเข้าวัย 40 ความสุขก็สูงดีอยู่ (สอดคล้องกับที่คุยให้คุณฟังไปในตอนที่แล้วว่าคนเราจะรู้สึกว่าตัวเองมีความสุขในวัย 35 ปี) แต่พอเข้าวัย 40 ปุ๊บ ความสุขก็เริ่มลดน้อยถอยลงในทันที

ทำไมถึงเป็นอย่างนั้น และความสุขจะหวนกลับมาอีกได้หรือไม่

Read More…

10 ภัยพิบัติใหญ่ยักษ์ที่เคยเกิดขึ้นบนโลก

มีคนบอกว่า ช่วงนี้เกิดแผ่นดินไหวใหญ่ๆ ระดับ 7 ขึ้นไป บ่อยครั้ง เลยอยากชวนคุณมาดูภัยพิบัติใหญ่ยักษ์ 10 อย่าง ที่เคยเกิดขึ้นบนโลกใบนี้ก่อนปี 2005 บางอย่างก็เป็นภัยที่ประหลาดและคาดไม่ถึง

Read More…